Portal Gminy
Jasienica

Koniec żniw to tradycyjnie dla społeczności rolniczych okres świętowania. W najbliższą sobotę 15 sierpnia w Międzyrzeczu Górnym odbędą się Dożynki Sołeckie, zaś już teraz Wójt Gminy Jasienica Janusz Pierzyna zaprasza 23 sierpnia do Rudzicy na Dożynki Gminne. Przypomnijmy, czym są dożynki.

W sobotę 15 sierpnia odbędą się Dożynki Sołeckie w Międzyrzeczu Górnym. Głównym punktem uroczystości będzie dziękczynne nabożeństwo dożynkowe za tegoroczne zbiory o godz. 13 w kościele ewangelickim w Międzyrzeczu Górnym. Organizatorami są Sołtys Międzyrzecza Górnego, a także miejscowe Rada Sołecka, Koło Gospodyń Wiejskich i Ochotnicza Straż Pożarna.

Przypomnijmy też, że z kolei Gminne Dożynki pod hasłem Skarby Ziemi i Wody odbędą się w Rudzicy w niedzielę 23 sierpnia. – Serdecznie zapraszam zarówno na Dożynki Gminne, jak i organizowane w naszych sołectwach lokalne dożynki. To świetna okazja zarówno, aby podziękować za tegoroczne zbiory, ale także poznać tych, którzy codzienną pracą przyczyniają się do zapewnienia nam żywnościowego bezpieczeństwa, do integracji z całą społecznością, jak i udziału w bogatej i barwnej tradycji obrzędów dożynkowych – zachęca wójt Janusz Pierzyna.

Tradycje dożynkowe

Przypomnijmy, czym są dożynki w kulturze Śląska Cieszyńskiego. Od pokoleń świętuje zakończenie żniw, a do tradycji należy przygotowanie wieńców plecionych z kłosów, barwne korowody, muzyka orkiestr, zapach i smak regionalnych przysmaków. To jedno z najstarszych i najbardziej barwnych świąt ludowych, które również w Jasienicy łączy pradawną obrzędowość z głębokim wymiarem religijnym, wyróżniając się bogactwem strojów i silnym związkiem z lokalną kulturą.

W polu, u gospodarzy, w kościele

Przyjęło się w gminie Jasienica, że dożynki rozpoczynają się od krótkiego i kameralnego spotkania wójta i władz gminy w gospodarstwie wybranych w danym roku gazdów. Spotkanie upamiętnia dawne obrzędy, gdy gospodarze zapraszali żniwiarzy do domu na dożynkową wieczerzę. Dziś rolę tę pełnią festyny gminne.

Kolejnym ważnym punktem dożynkowych uroczystości pozostaje nabożeństwo dziękczynne w kościele. Dopiero po religijnym podziękowaniu za plony cały korowód rusza na miejsce obrządku dożynkowego i późniejszej zabawy.

Barwny korowód

Nieodłącznie dożynkom towarzyszą barwne korowody z wozami drabiniastymi zaprzężonymi w konie, a dziś z przyczepami ciągników rolniczych i maszyn polowych, ozdobionymi kwiatami, kłosami zbóż i wieńcami dożynkowymi. W korowodach uczestniczą delegacje, zaproszeni goście, władze gminy i sołectw, orkiestry dęte, zespoły folklorystyczne, a coraz częściej także grupy rekonstrukcyjne, odtwarzające dawne prace polowe. Współczesne święta plonów wzbogacane są o koncerty, pokazy rzemiosła, konkursy kulinarne i zabawy taneczne pod gołym niebem.

Wieniec i bochen chleba

Symbolem urodzaju od wieków pozostaje wieniec dożynkowy, pleciony z kłosów pszenicy, żyta czy jęczmienia, zdobiony owocami, jarzębiną i wstążkami w barwach narodowych lub regionalnych. Podczas dożynek gminnych w Jasienicy przyjęło się, że taki wieniec i bochen chleba z nowej mąki z każdego sołectwa przekazywane są podczas ceremonii dożynkowej, tworząc bogatą oprawę dla całego wydarzenia.

Do obrzędów i zwyczajów należy też, że chleb dożynkowy – te bochny pieczone już ze świeżej mąki – dzielony jest wśród uczestników uroczystości. To symbol sprawiedliwego rozdzielenia owoców pracy rolników i godnego dostatku, który nakazuje nie dopuszczać do sytuacji, aby jakikolwiek członek społeczności cierpiał głód. Uroczystościom towarzyszy śpiew tradycyjnych pieśni żniwnych i dożynkowych w gwarze cieszyńskiej. Występują krótkie przedstawienia obrzędowe – scenki z życia wsi, wspominające trudy żniw. Coraz częściej przygotowywane są też pokazy dawnych prac rolniczych: młócenia cepami, koszenia kosą, pieczenia chleba w piecu chlebowym.

Współczesne dożynki na Śląsku Cieszyńskim to często kilkudniowe festyny z koncertami, pokazami rękodzieła, kiermaszami lokalnych produktów, konkursami najładniejszych wieńców czy kulinarnymi na najlepszy kołocz. Wydarzeniu towarzyszą konkursy dla dzieci, występy kapel i taneczne zabawy pod gołym niebem.