Kamesznica uczciła żołnierzy NSZ

2026-05-07

Zastępca wójta Tomasz Tatoń wraz z sekretarz Łucją Jenkner uczestniczyli w ceremonii z udziałem Prezydenta RP Karola Nawrockiego uroczystego pogrzebu żołnierzy NSZ na nowym cmentarzu wojennym w Kamesznicy.

W czwartek 7 maja w Kamesznicy odbyły się uroczystości pogrzebowe żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”, największej formacji podziemia antykomunistycznego na Górnym Śląsku i w Beskidach, działającej również na terenie miejscowości gminy Jasienica. Ceremonia była połączona z otwarciem nowego Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Prezydenta RP, który również wziął udział w uroczystości. Warto dodać, że wcześniej, w 2022 r. jeszcze jako prezes Instytutu Pamięci Narodowej uczestniczył w odsłonięciu tablicy pamiątkowej jako kamienia węgielnego przyszłego cmentarza.

Po mszy świętej i przemówieniu prezydenta odbył się pochówek odnalezionych szczątków żołnierzy NSZ. Na cmentarzu w Kamesznicy powstały groby przede wszystkim ze szczątkami ok. 50 żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”, działającego po wojnie na terenie Śląska Cieszyńskiego. Leżą tu także szczątki innych ofiar, które zginęły w wyniku tzw. komunistycznej zbrodni sądowej.

Miejsce w Kamesznicy nie zostało wybrane przypadkowo, bowiem właśnie stąd rozciąga się widok na Baranią Górę, gdzie znajdował się ostatni bunkier zgrupowania „Bartka”. Przez ponad rok do września 1946 oddział stopniowo rósł w siłę, przekraczając w szczytowym momencie liczebność 200 żołnierzy. Spektakularnym wydarzeniem było m.in. zajęcie Wisły i urządzenie defilady 3 maja 1946 r.

Władze komunistyczne nie mogąc w otwartej walce pokonać wojsk, wspieranych przez miejscową ludność, dopuściły się prowokacji w akcji o kryptonimie Lawina. Przez podstawionych agentów, pod pretekstem przerzutu żołnierzy na zachód, wywieziono ich na Opolszczyznę, a następnie rozbrojonych zamordowano we śnie. W wyniku prac archeologicznych IPN udało się odnaleźć dwa miejsca pogrzebania szczątków, które obecnie spoczęły na cmentarzu w Kamesznicy. Warto dodać, że w 2019 r. w Starym Grodkowie – miejscu mordu i odnalezienia szczątków części ofiar – odsłonięto pomnik żołnierzy z oddziału NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”.

Przypominamy, że na terenie gminy Jasienica znajdują się miejsca pamięci poświęcone żołnierzom Narodowych Sił Zbrojnych, pomnik w Łazach oraz grób plutonowego „Edka” i jego żołnierzy w Mazańcowicach.

Pomnik w Łazach upamiętnia żołnierzy Józefa Rauera „Bajana” ze zgrupowania majora Henryka Flamego „Bartka”, którzy wraz z dowódcą zginęli w Łazach w obławie oddziału KBW-UBP. W nocy z 30 sierpnia 1946 roku zostali otoczeni podczas obławy przeprowadzonej przez funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa. Razem z Bajanem polegli Józef Kołodziej „Szybki”, Eugenia Rauer „Szarotka”, Józef Strządała „Zbieg”, „Żbik”, „Kruk” oraz dwóch innych żołnierzy NSZ, których pseudonimy nie są dziś znane. Do tej pory nie ustalono miejsca ich pochówku. Oddział wywodził się z plutonu „Śmiertelnych” i działał w strukturach Okręgu VII Narodowych Sił Zbrojnych. W 2020 roku na terenie szkoły w Łazach, w pobliżu miejsca ich śmierci, odsłonięto pomnik upamiętniający poległych. Miejscem pamięci opiekują się państwo Waliczek.

Z kolei w Mazańcowicach miejscem pamięci stał się grób Edwarda Biesoka „Edka”, młodego plutonowego Narodowych Sił Zbrojnych również z oddziału Bartka. Grób ma także charakter symboliczny, upamiętnienia bowiem żołnierzy z oddziału Edka, którzy polegli w nieznanych miejscach i w niewyjaśnionych okolicznościach. Pochodzący z Mazańcowic Edward Biesok w czasie II wojny światowej jako bardzo młody chłopak został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec. Zdołał jednak uciec i powrócił w rodzinne strony, gdzie się ukrywał do zakończenia wojny. Potem wraz z nastaniem PRL i dołączył do zgrupowania majora Henryka Flamego „Bartka”. Z jego polecenia utworzył niewielki oddział partyzancki. Grupa uczestniczyła m.in. w słynnej defiladzie 3 maja 1946 roku w Wiśle. Na co dzień zajmowała się zdobywaniem zaopatrzenia oraz prowadzeniem akcji dyscyplinujących, wymierzonych w szczególnie aktywnych przedstawicieli władz komunistycznych. 13 maja 1946 roku na stokach Błatniej Edward Biesok poległ w starciu z plutonem Milicji z Katowic – potyczce zakończonej zwycięstwem jego oddziału. Został potajemnie pochowany w miejscu swojej śmierci, o czym widziała tylko nieliczna grupa, zachowując tajemnicę. Jego szczątki można było ekshumować dopiero po 67 latach już w wolnej Polsce. Przeniesiono je do grobu na cmentarzu w rodzinnych Mazańcowicach, przy okazji tworząc symboliczną mogiłę dla żołnierzy z jego oddziału.

Fotorelacja na facebooku Gmina Jasienica - profil Urzędu

Uczestnicy uroczystości stoją w skupieniu wśród zgromadzonego tłumu. Na pierwszym planie zastępca wójta trzyma czerwone kwiaty.

Uczestnicy i przedstawiciele władz stoją podczas uroczystości plenerowej w otoczeniu drzew. Wśród zebranych widoczni są żołnierze w mundurach oraz osoby w garniturach.

Żołnierze pełnią wartę honorową przy rzędach trumien przykrytych biało-czerwonymi flagami podczas ceremonii upamiętniającej.

 

Zobacz też:

Brąz Julii Piwowar w Bułgarii

Julia Piwowar z Beskidzkiego Klubu Badmintona Set Mazańcowice w parze z Darią Zimnol z UKS Plesbad Pszczyna wywalczyły brązowy medal podczas Międzynarodowych Mistrzostw Bułgarii.

Kandydatka w konkursie Aktywny Senior

Helena Figura-Gańczarczyk w tym roku skończyła 80 lat. Zresztą cały 2026 r. to dla niej rok jubileuszy – 60 lat temu wyszła za mąż i z mężem zadecydowali o kupnie małego gospodarstwa rolnego w Bielowicku, gdzie zaraz po ślubie się sprowadzili. 40 lat temu z kolei zapisała się do Koła Gospodyń Wiejskich w Bielowicku i od razu panie wybrały ją przewodniczącą. – Tak naprawdę, to wciągnęły mnie koleżanki właśnie dlatego, że ktoś musiał pokierować Kołem – wspomina.

Kolejny sukces mieszkańca Jasienicy w Gliwicach

Ma zaledwie 10 lat, a już może pochwalić się imponującą kolekcją medali i występem na mistrzostwach świata. Wiktor Kramarczyk z Jasienicy właśnie dopisał do niej kolejny sukces podczas zawodów MMA Polska - Pierwszy Krok w Gliwicach wywalczył złoty medal, odnosząc dwa zwycięstwa i kończąc oba pojedynki przed czasem.

Logo Monitor Polski
Logo Dziennik Ustaw
Logo Lokalna grupa rybacka Bielska Kraina
Logo Związek Powiatów Polskich
Logo OLZA Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej
Logo Powiatu Bielskiego
Logo Śląskie. Pozytywna energia
Logo Euroregion Śląsk Cieszyński
Logo LGD Ziemia Bielska
Logo Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej

Zobacz najnowszy numer

miesięcznika gminy Jasienica